จุดประสงค์ เพื่อศึกษาลักษณะของดินชนิดต่างๆ ว่ามีความแตกต่างกันอย่างไร
สาระสำคัญ
ดินเกิดจากการสะสมของตะกอนวัสดุซึ่งขนาดและชนิดต่างๆ
กัน ฉะนั้นดินในแต่ละบริเวณจึงมีลักษณะไม่เหมือนกัน เช่น ดินบริเวณปากแม่น้ำอาจเป็นดินเหนียวซึ่งมีเนื้อละเอียด
ส่วนดินในที่ราบสูงอาจเป็นดินทรายซึ่งมีเนื้อหยาบ
เวลาที่ใช้ 1 คาบเรียน
ระดับชั้นเรียน ประถมปลาย มัธยมต้น
แนวความคิดหลักที่สำคัญ
โครงสร้าง
การยึดตัว
เนื้อดิน
สีของดิน
คาร์บอเนต
ทักษะ
การเก็บตัวอย่างท
การอธิบายลักษณะดิน
การทดสอบคาร์บอเนต
การใช้หนังสือเทียบสีดิน
การจำแนกดิน
วัสดุและอุปกรณ์
แผนภาพดิน
ตัวอย่างดิน
(อย่างน้อย 3 ชนิด)
จานกระดาษ
สำหรับใส่ตัวอย่างดิน ตัวอย่างละ 1 ใบ พร้อมกระดาษหนังสือพิมพ์
สำหรับปูโต๊ะ กันเปื้อน
ที่พรมน้ำ
(แบบที่ใช้รีดผ้า)
สมุดเทียบสีดิน
(ถ้าไม่มีก็ไม่ต้องศึกษาเรื่องสีของดิน)
ไม้บรรทัด
กรดเกลือชนิดเจือจางมากๆ
ใบงานกิจกรรมการศึกษาลักษณะของดิน
การเตรียมล่วงหน้า
เตรียมตัวอย่างดินที่จะนำมาศึกษา จากแหล่งที่แตกต่างกันโดยชัดเจน
เช่น ท้องนา ท้องไร่ ร่องสวน พยายามเก็บตัวอย่างดินมาทั้งก้อน
โดยไม่รบกวนดินเช่น ใช้ใช้จอบหรือเสียมกระแทกดิน
ขั้นตอนการปฏิบัติ
1.
ใช้กระดาษหนังสือพิมพ์ปูทดลอง และแจกตัวอย่างดิน พร้อมอุปกรณ์ให้นักเรียน
กลุ่มละ 1 ชุด
2.
ศึกษาโครงสร้างดิน โดยการเปรียบเทียบกับตัวอย่างและคำอธิบายในแผ่นภาพดิน
3.
ทดลองบีบเม็ดดินเพื่อศึกษาการยึดตัวของดิน
4.
พรมน้ำให้ดินชื้น และเปรียบเทียบกับสมุดเทียบสีดิน และอ่านค่า
5.
หลับตา และค่อยๆ ใช้นิ้วมือคลึงก้อนดินว่า สาก นุ่มลื่นมือ หรือเหนียวติดมือ
6.
ทดลองปั้นดินให้เป็นเส้นยาว ตามโฟลชาร์ต ในแผ่นภาพดิน เพื่อจำแนกชนิดของดิน
7.
ทดสอบคาร์บอเนตโดยการหยดกรดเกลือชนิดเจือจาง
8.
บันทึกค่าที่ได้ในข้อ 2 7 ลงในใบงานการศึกษาลักษณะของดิน
9.
คุณครูทำการสรุปกิจกรรม และเฉลยที่มาของตัวอย่างดินแต่ละชนิดว่า
เก็บมาจากที่ไหน เหตุผลใดดินแต่ละชนิดจึงมีความแตกต่างกันเช่นนี้
![](soil_flowchart.jpg)
ใบงานกิจกรรมศึกษาลักษณะของดิน
ตัวอย่างดิน |
โครงสร้างดิน
(แบบ) |
การยึดตัวของดิน
(ร่วน/แน่น) |
สี |
เนื้อดิน
(สัมผัส) |
คาร์บอเนต
(ทำปฏิกิริยา) |
ประเภทดิน
(สันนิษฐาน) |
1 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
2 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
3 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
4 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
5 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
![](soil_triangle.jpg)
© 2003 - 2010 The LESA Project
All rights reserved.
|